RU GY RO EN
Găgăuzia
 
Первая Контакт Карта
RSS
 
 
 
 
 
Первая / / GAGAUZLARIN IV DÜNNÄ KONGRESİNİN KARARI
Печать
12.05.2017
GAGAUZLARIN IV DÜNNÄ KONGRESİNİN KARARI
Gagauzların IV Dünnä Kongresi bildirer, ani onun önemni daavası-korumaa hem ilerletmää gagauz halkını, onun dilini,kulturasını hem kendiliini, nicä bütün insannıın varlık payı. 
Dünnä Kongresi tanıyȇr, ani asimiläţiya problemalarının kararı hem millet kendiliin kaybelmesi taa çok baalı devletlerinin politikasınnan hem herbir yaşta insannarın ilgilenmesinnän, bakışlarınnan, taa çok gençlerin bakışları kendi kulturasına, dilinä hem istoriyasına. 
Biz, Kongresin payalannarı, sesleyip Gagauziya Başkanın Vlah İrina Födorovnanın, syezdta delegatların hem musaafirlerin söz almalarını, belli ederiz ani: 
• ХХ asirin ikinci payında gagauzlar geçtilär istoriya ölçülerinä görä kısa,ama masştaba görä büük yol politika hem devlet ilerlemesindä; 
• İnsanın hak koruması köklü küçük halkların hem milli azınnıkların olȇr diil sade Moldova Respublikasının iç politika soruşu,ama bütün halklararası cümnä soruşu da. Bunun için önemni moldovan hem Evropa kanonnarın monitoring unifikaţiyasınnan bilä dayma analiz yapmaa Avtonomiyanın hak korumasını hem Devlet Hükümetin duruş Kanon tamannamasına:”Gagauziyanın(Gagauz Eri)ayırı yuridik statusu için kanon”, kullanmaa halklararası-hak tertip mehanizmalarını, angılarında var yuridik kuvedi. 
• Bu uurda perspektiv olȇr Avtonomiyanın kuvet organnarının sıkı işbirlii türlü halklararası kurumnarınnan,ilkin, bütün Evropa Nasaatın, OBSE, KMRBE,YUNESKO,TÜRKSOY, hem da Respublika Moldovada akreditivlenmä elçiliklärlän. 
• Pek önemni olȇr Gagauziyaya deyni iç politika daavalarını kararlarkan devlet organnarının,Avtonomiya Vatandaşlık Hükümetsiz kurumnarının hem diasporanın birleşmäk kuvetlenmesi. Gagauz halkı zenginneder Moldova palitrasını hem destek olȇr kulturalı dialoga Moldova Respublikası hem türk cümnesi, Evropa Birliin SNG memleketlerinin arasında. 
• Hep ozaman, bakmadaan çok pozitiv diişikliklerä bitki yıllar, gagauz halkının sayısı azalȇr, dış dolayının basınçısınnan milletliini diiştirmäk üzerinä. Bu duruma görä Kongres sayȇr karara almaa:
Etnopolitika hem hak uurunda
1. Kongres danışȇr Moldova Respublikasının, Türkiyanın, Rusiya Federaţiyasının hem Evropa Birlii memleketlerinin prezidentlerinä garant olsunnar «Gagauziyanın (Gagauz Eri)» ayırı yuridik statusu için kanonun bütün masştablı gerçekleştirmesinä; 
2. Kongres ük verer Gagauziya temsilcilerinä Gagauziya Halk Topluşunun Parlament arası kurulma grupasınnan-Moldova Respublikası Parlamentinnän gerçekleştirmää 2017 yılın bitkisinädän kabuletmää artık üç hazır Moldova Respublikası Kanon proektlerini, angılar ilişikli Gagauz Avtonomiyasının statusunnan. 
3. Kongresin Koordinaţiya Nasaatına yapmaa neetlenmä işini gagauzların millet cümnä kalkıntılarını hem gagauzların toplantılarını yabancı memleketlerdä, nicä aktiv hem konstruktiv vatandaş kurumunun elementleri yaşayan memleketlerdä; 
4. Kongres danışȇr Prezidentä, Moldova Respublikası Hükümetinä hem memleketin Parlamentinä tekliflän gerçekleştirmää hak mehanizmalarını, garanti edän gagauzlara şan Hükümet, kuvet organnarın seçimnerindä hem onnarın payalması kuvetlerin Bakannık organnarın işindä herbir uurda; 
5. Kongres kötüler türlü soyuculuk, rasizma hem ksenofobiya yapmaklarını.
Dil, bilim hem üüretim hak uurunda
1. Kongres urgulȇr,ani gagauz hem başka halkların dil gerçekleştirmäk hakı lääzım temellensin halklararası normalarında, hep orayı girer Evropa kanonu regional dilleri için hem millet azlıklar dillerinin koruması,hem çaarȇr Moldova Respublikasını onaylamaa gösterili dokumenti, yapıp onu taa çabuk; 
2. Kongres şükür eder Prezidentlerä, Parlamentlerä hem Türkiya, Ukraina, Rusiya, Bulgariya, Greţiya hem başka devletlerinin Hükümetlerinä, neredä yaşȇȇrlar gagauzlar,gagauz halkının devlet uurunda dil hem kultura desteklemesi için,hem çaarȇr bu sferaların işbirliini ilerletmää; 
3. Kongres gerçekleştirer gagauz dilinin üüretmäk käämilliini hem nışannȇȇr zeedeletmää ölçü sayısının lääzımnıını gagauz dilinin desteklemesindä hem ilerlemesindä;
Kongres çaarȇr:
Cümnä kurumnarını hem vatandaşları 
göstermää kendi iniţiativasını hem desteklemää çekettirilmiş işi kimi yaşayan erlerdä gagauz dili kurslarının açılmasını; kurmaa pozitiv cümnä fikirini ayledä gagauz dilinin kullanması için. 
Devlet organnarı 
kurmaa şartları herbir insanın gerçekleştirmäk hakı için ana dilini üürenmää hem kullanmaa; 
kurmaa uşak başçalarını terbietmäk proţesin düzennemesinnän hem üürenmesinnän gagauz dilindä; 
ilerletmää üüretmäk sistemasını gagauz dilindä ,nicä predmet, haftada dört saattan az diil,hem da gagauz halkının istoriyasını, kulturasını hem tradiţiyalarını üürenmää gimnaziyalarda, liţeylerdä, koleclerdä; 
Kongres dikkatlık eder merkez hem erli genel region organnarına, ani lääzım taa efektiv kullanmaa millet kadroların potenţialını, hep o sayıda, Üüsek Üürenmäk Kurumnarında üürenmeyi bitirennär, angılar üürenerlär türlü memleketlerdä. 
4. Kongres sayȇr, ani lääzım aktivleştirmää işi gagauz dilinin terminologiya ilerlemesindä. Bu neetlän danışȇrız Bakannık Komitetinä hem Gagauziya Halk Topluşuna öbür kongresädan kabul etmää erli Kanonu Gagauziya terminologiya Mezkezi için hem gerçekleştirmää onu düzennemä sırasına görä. 
5. Kongres dikkatlık eder bilim aaraştırmaklarının desteklemäk önemniinä hem gagauz dilindä kiyat tiparlamak ilerlemesinä, ana dilinä yaratmaları çevirmäk, hem da kurmaa Gagauz halk enţiklopediyasını hem kiyatlar “Gagauzovedeniye Klasikleri”.
Kultura uurunda
1. Kongres selämneer “Gagauz kultura Günnerinin”, dayma geçirmeklerini, Halklararası folklor etnoturist hem teatra festivallerini uşaklara hem gençlerä deyni, kutlamaklar yıldönümü datalarını hem teklif eder onnarı ötää dooru da yapmaa.
2. Kongres selämneer Odesa bölgesindä kultura merkezinin kurmasını hem Sankt-Peterburgta Gagauziya temsilciliin kurmasını, hem çaarȇr başka memleketleri kurmaa işbirlii kurumnarını. 
3. Kongres çaarȇr memleketlerin Hükümetlerini, neredä yaşȇȇrlar gagauzlar yardım etmää bilim, kultura hem üüretim kurumnarına arhiv materiallarını çevirmää elektron formasına hem garanti etmää korumayı hem giriş izinini aaraştırıcılara hem gençlerä. 
4. Kongres sayȇr, ani lääzım yardım etmää tradiţiyalı kulturayı hem çorbacılık formasını, etnokultura turizmasını yaşayan memleketlerdä korumaa hem ilerletmää.
Mas-mediya kolaylıklarının hem informaţiya sisteması uurunda
1. Kongras destekleer “Gagauziya haberleri” gazetasının tiparlanmasını iki dildä (gagauz hem rus), informaţiya saytın uuraşımı gagauzkongresi.md, elekton poştanın düzennemesi gagauz dilindä hem ükü verer Koordinaţiya Nasaatına,hem da Departamentä diasporaylan işleyän Gagauziya Genel Bakannıın dış baalantılarına aktivletmää işi informaţiya diişmesinnän o neetlän,ani düzennemää hem işletmää birtakım informaţiya alanı ekologiya,saalık koruması, üüretim hem gagauz halkının kultura problemalarında. 
2. Kongres çaarȇr GRT kompaniyasını hem başka kurumnarı kaaviletmää dikkatlıı kolverimnerä uşak literaturasına hem uşak programalarına,multiplikaţiya hem kısametrajlı filmlara gagauz dilindä. 
3. Kongres verer ükü Koordinaţiya Nasaatına hem Departamentä diasporaylan işlemää o neetlän,ani informaţiya arasında yufkaca teritoriya bölünmesi, hem da yardım etmää kurmaa radio hem teleprograma internet arhivindä vebinarları gagauz dilindä,hem da geniş kullanmaa zamandaş tehnologiyalarını komunikaţiya baalantılarının kaaviletmesindä, nicä Gagauziyada,ölä da yabancı regionnarda.
Demografiya, saalık koruması, ekonomika hem ekologiya uurunda
1. Kongres destekleer bilim aaraştırmaklarının götürmesini yaşayannarın saalık durumuna görä regionnarda,neredä yaşȇȇr gagauz halkı,etkilemää ona dolaylayan ortalıın faktorlarını, aaraştırmakları toprak altından varlıkları kullanmak uurunda hem bu sferada informaţiyaylan diişmäktä, hem da natura kullanması problemalarına, toprakların boşluk sebepinä,hem da analık ,uşaklık korumasına. 
2.  Kongres danışȇr tekliflän memleketlerin Hükümetlerinä,halklararası hem Hükümetsiz kurumnarına,neredä yaşȇȇrlar gagauzlar ,yapmaa gelän 2-3 yılda statistik sayısını soţialekonomika hem demografiya göstermeklerini azlık halklara hem etnik grupalarına. 
3. Kongres destekleer zaabitlik organnarının kuvetlendirmesini,uurlama gagauz küülerinin soţial-ekonomika ilerlemesinä , kurmaa eni iş erlerini hem korumaa çiftçilik saabiliini. 
4. Kongresin payalannarı üüselderlär iniţiativayı yardım etmää gagauz halk el zanaatlarının ilerlemesinä , kurmaa industriya birleşmeklerini hem resimcilik, muzıka yaradıcılık atelyelerini. 
5. Kongres teklif eder Koordinaţiya Nasaatına kurmaa 2019-cu yılda halklararası konferenţiyasını kararın aradakı sonuçlarının tamannamasına analiz yapmaa deyni hem şindiki Kongresin tekliflerinä geniş bildirmäklän onun toplamını Mas-mediya kolaylıklarında. 
6. Kongres teklif eder Koordinaţiya Nasaatına hem Bakannık Komitetinä Kongresin organizatorları baksınnar danışmakları, nasaatları hem teklifleri; 
7. Kongresin payalannarı şükür ederlär Moldova Respublikasının Prezidentini bey İgor Dodonu, premyer-ministiri Türkiya Respublikasından bey Binal Yıldırımı hem Moldova Respublikası premyer-ministirini bey Pavel Filipi, ani pay aldılar halklararası gagauzların forumunda. 
8. Kongres şükür eder Moldovanın premyer ministirini hem Türkiyänın premyer-ministirini, Tatarstanın Prezidentini, TİKA agentstvosunu yardım için Gagauzların IV Dünnä Kongresinin hazırlanmasında hem götürmesindä onu üüsek uurda.
Gagauzların V Dünnä Kongresini yapmaa 2020 yılda. 
mun.Komrat, Hederlez ayın 5, 2017 yıl
 
Первая / / GAGAUZLARIN IV DÜNNÄ KONGRESİNİN KARARI
 
Тел. +373 (298) 2-46-36; +373 (298) 2-12-22
Fax   +373 298 2-20-34
  Email: gagauzia.news@gmail.com  
 
Адрес:
 
 
       
 
 
Kanun temelleri  |  Gagauzia simvolikası  |  Gagauzianın Başkanı  |  Gagauzia Halk Topluşu  |  Gagauzia Bakannık Komiteti  |  Gagauzianın dolayları  |  Gagauzianın küüleri hem kasabaları  |  Gagauziada yatırmalar  |  Gagauzianın insan sayısı  |  Gagauzların tarihi  |  Gagauzianın yerleşim yeri  |  Gagauzianın üüretmak sisteması  |  SLPA Proekti  |  Gagauzianın gözal hem anılmış yerleri  |  Gagauzıa için foto hem video  |  CBM IV
 
 
Посещений: 2688037
Copyright © 2018 Comitatul Executiv al Găgăuziei, Unitatea teritorial autonomă Găgăzia (Găgăuz Eri) în cadrul Republicii Moldova
Toate Drepturile Rezervate
Создано в Brand.md